Artemis od CERT Polska pomaga sprawdzać poziom zabezpieczeń stron www

Zespół CERT Polska, działający w strukturach Państwowego Instytutu Badawczego NASK, przygotował i wdrożył nowe narzędzie o nazwie Artemis. Służy ono do zautomatyzowanego badania podatności stron internetowych.

  • Monika Świetlińska
  • /
  • 25 stycznia 2023

Co to jest Artemis?

– Do zadań CERT Polska należy nie tylko monitorowanie cyberprzestrzeni i reagowanie na incydenty, dlatego z satysfakcją obserwuję rozwój narzędzi, które służą bardziej edukacji i profilaktyce. Wskazują na obszary wymagające poprawy, a tym samym zmniejszają ryzyko skutecznego ataku. Ich zastosowanie przekłada się bezpośrednio na wzrost bezpieczeństwa także u użytkowników końcowych, czyli każdego z nas – podkreślił Adam Marczyński, dyrektor ds. Cyberbezpieczeństwa i Innowacji w NASK.

NASK będzie wystawiać międzynarodowe certyfikaty cyberbezpieczeństwaNASK będzie wystawiać międzynarodowe certyfikaty cyberbezpieczeństwaMonika Świetlińska

Artemis, jak podał NASK, bada strony udostępnione w internecie w poszukiwaniu podatności bezpieczeństwa i błędów konfiguracyjnych. Regularne skanowanie systemów podmiotów, w przypadku których obsługa incydentów koordynowana jest przez CSIRT NASK, pozwala monitorować i podnosić ich poziom bezpieczeństwa.

Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ są to instytucje, z których – jako obywatele – korzystamy na co dzień. Uzyskane wyniki nie są w żaden sposób upubliczniane, a jedynie niezwłocznie przekazywane administratorom, dzięki czemu zyskują oni cenną wiedzę na temat wykrytych podatności i mogą wykorzystać ją w celu poprawy bezpieczeństwa systemów. Warto też dodać, że w ramach ponownych testów zespół CERT Polska sprawdza, czy zostały wdrożone niezbędne poprawki.

Stres i zagrożenia związane z pochopnym reagowaniem

– Istotną cechą przygotowanego przez nas narzędzia jest to, że proces skanowania pozwala administratorom zidentyfikować obserwowane działania jako prowadzone przez CERT Polska. Pozwala to ograniczyć do minimum ewentualny stres i zagrożenia związane z pochopnym reagowaniem – zauważył Krzysztof Zając z zespołu CERT Polska, twórca narzędzia Artemis.

Wyciekły w Twojej firmie dane osobowe

możemy Ci pomóc w analizie i zgłoszeniu do UODO

Rezultaty licznych skanowań, poza podnoszeniem poziomu bezpieczeństwa danego podmiotu, pozwalają też budować szerszy obraz cyberbezpieczeństwa kraju i kierować zasoby CERT Polska tam, gdzie są one najbardziej potrzebne, np. poprzez tworzenie poradników, czy prowadzenie akcji informacyjnych i edukacyjnych. 

Dlaczego potrzebny jest Artemis?

CERT Polska od wejścia w życie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa realizuje część zadań CSIRT NASK i jest odpowiedzialny m.in. za: 

Cyfryzacja KPRM. Szkolenia z dostępności cyfrowejCyfryzacja KPRM. Szkolenia z dostępności cyfrowejAnna Petynia-Kawa

  • monitorowanie zagrożeń cyberbezpieczeństwa i incydentów na poziomie krajowym;
  • przekazywanie informacji dotyczących incydentów i ryzyk podmiotom krajowego systemu cyberbezpieczeństwa;
  • prowadzenie zaawansowanych analiz złośliwego oprogramowania oraz analiz podatności;
  • monitorowanie wskaźników zagrożeń cyberbezpieczeństwa;
  • rozwijanie narzędzi i metod do wykrywania i zwalczania zagrożeń cyberbezpieczeństwa;
  • prowadzenie działań z zakresu budowania świadomości w obszarze cyberbezpieczeństwa;
  • tworzenie i udostępnianie narzędzi dobrowolnej współpracy i wymiany informacji o zagrożeniach cyberbezpieczeństwa i incydentach.

 - Działanie Artemisa to wyraz naszej dbałości o cyberbezpieczeństwo w podmiotach leżących w kręgu działania CERT Polska, ale także wychodzenie naprzeciw zmieniającemu się krajobrazowi legislacyjnemu. Obowiązki związane z wykonywaniem oceny bezpieczeństwa i przekazywanie informacji o jej efektach administratorom systemów za chwilę trafią do polskiego porządku prawnego. Wprowadzi je dyrektywa NIS2 oraz dyskutowana obecnie nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – podsumował Sebastian Kondraszuk, kierownik zespołu CERT Polska.

Dla kogo Artemis?

Wyznacznikiem obszaru działania Artemisa jest ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Zgodnie z jej zapisami CERT Polska pomaga dbać o cyberbezpieczeństwo m.in.: 

  • szkół,
  • szpitali,
  • instytutów badawczych,
  • uczelni,
  • jednostek samorządu terytorialnego (np. gmin – zarówno ich stron internetowych, jak i stron spółek, które obsługują np. wywóz śmieci czy kanalizację).

Co Polacy wiedzą o cyberbezpieczeństwie?Co Polacy wiedzą o cyberbezpieczeństwie?Damian Jemioło

Podmioty skanowane z wykorzystaniem nowego narzędzia nie są wybierane przypadkowo – chodzi o to, by działania objęły możliwie szeroki zakres wynikający z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Zespół CERT korzysta przy tym z ogólnodostępnych baz grupujących jednostki danego typu, np. samorządy.

Do prowadzonych skanowań wykorzystywany jest jeden adres IP, zaś system skanujący skonfigurowano w taki sposób, by administrator, zobaczywszy „podejrzane” połączenie, był w stanie sprawdzić, że pochodzi ono od CERT Polska. Powiadomienia o zgłoszonych podatnościach są zaś wysyłane z adresu [email protected]. Wszystko to po to, by uniknąć wątpliwości dotyczących tego, skąd pochodzi dana aktywność i czy nie ma wrogiego charakteru.

Czy Artemis już coś wykrył?

Skanowanie trwa od 2 stycznia i przyniosło już pierwsze rezultaty. Przeskanowanych zostało blisko 2000 domen gmin i powiatów wraz z subdomenami i do tej pory udało się wykryć kilkaset stron bazujących na nieaktualizowanym oprogramowaniu.

Eksperci CERT Polska mieli też do czynienia z dziesiątkami sytuacji, w których pliki konfiguracyjne z hasłami, pliki z kopią zapasową serwisu czy foldery z danymi systemu poczty (adresami e-mail, treściami wiadomości czy załącznikami) były dostępne publicznie. Udało się również znaleźć kilkadziesiąt niewłaściwe zabezpieczonych folderów zawierających kod źródłowy systemu, a czasem nawet hasła dostępowe.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami za zakresu bezpieczeństwa, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.

Potrzebujesz wsparcia lub szukasz rozwiązań w zakresie zagadnienia, o którym mowa w artykule?

Kliknij aby wrócić do strony głównej

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych artykułach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!