Czy w domach rodzin zastępczych można stosować monitoring wizyjny?

Prezes UODO zwrócił się do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z apelem o uregulowanie kwestii dotyczącej wykorzystania monitoringu wizyjnego przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w przypadku niemożności zapewnienia jej przez rodziców. Obecnie stosowane procedury dotyczące monitoringu wizyjnego, stosowane w placówkach pieczy zastępczej budzą wiele wątpliwości. 

Czy w domach rodzin zastępczych można stosować monitoring wizyjny?
  • Dorota Kraskowska
  • /
  • 28 maja 2020

Opracowanie konkretnych wytycznych w zakresie stosowania monitoringu wizyjnego przez instytucje sprawujące opiekę zastępczą wyeliminowałoby szereg rozbieżności w interpretacjach prawnych dotyczących legalności wykorzystywania tego narzędzia.

Urząd Ochrony Danych Osobowych oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeprowadziły analizę legalności procedur na podstawie materiałów z poszczególnych województw. Analiza stosowanych praktyk w zakresie wykorzystania monitoringu wizyjnego wykazała liczne nieprawidłowości. UODO zwraca również uwagę na fakt, że stosowanie monitoringu wizyjnego w mieszkaniu rodziny sprawującej opiekę nad dzieckiem może być bezprawną ingerencję w życie dziecka (naruszenie art. 4 pkt. 7 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej).

UODO przypomina, że preambuła tej aktu prawnego podkreśla, że ustawę uchwalono dla dobra dzieci, które potrzebują szczególnej ochrony i pomocy ze strony dorosłych (…) dla zapewnienia ochrony przysługujących im praw i wolności. Jednym z praw, jakie powinno być zagwarantowane dzieciom objętym przepisami tej ustawy są przejrzyste zasady przetwarzania ich danych osobowych w domach opieki zastępczej.

Podobne zdanie na ten temat ma również Rzecznik Praw Dziecka. W jego opinii wykorzystywanie monitoringu wizyjnego przez niezawodową rodzinę zastępczą może stanowić bezprawną ingerencję w życie dziecka.

Wizerunek utrwalony na fotografii lub na monitoringu wizyjnym nie jest zaliczany do kategorii danych wrażliwych, ale do zwykłych. Nie zmienia to faktu, że przetwarzanie danych osobowych z wykorzystywaniem monitoringu wizyjnego powinno odbywać się z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z RODO. Osoby sprawujące pieczę zastępczą, wykorzystujące monitoring wizyjny, powoływały się często na art. 2 ust. 2 lit. RODO — rozporządzenie nie ma zastosowania do przetwarzania danych osobowych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze. Ale w wypadku osób sprawujących pieczę zastępczą nie można zastosować powyższego wyłączenia, ponieważ nie mamy tu do czynienia ani z czynnościami o charakterze osobistym, ani domowym. 

Wykorzystywanie monitoringu wizyjnego przez osoby sprawujące pieczę zastępczą czyni z nich automatycznie administratorów danych osobowych, co wiąże się z konkretnymi obowiązkami. Przede wszystkim administrator musi mieć przesłankę do przetwarzania danych osobowych oraz odpowiednie procedury zapewniające zgodność przetwarzania danych z monitoringu z przepisami RODO. 

CZYTAJ TEŻ Jak powiadomić dziecko o naruszeniu jego danych osobowych?

Podstawa prawna przetwarzania danych z monitoringu wizyjnego

Aby przetwarzanie danych osobowych mogło zostać uznane za legalne, musi zostać spełniona przynajmniej jedna z sześciu przesłanek, wymienionych w art. 6 RODO. W odniesieniu do monitoringu wizyjnego, takimi podstawami będą następujące okoliczności:

  • Przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze.
  • Przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.
  • Przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią. Wyjątek stanowi sytuacja, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Ta przesłanka nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.

Administrator musi spełnić również obowiązek informacyjny wobec osoby, której dane dotyczą – podczas pozyskiwania danych osobowych (art. 13 RODO). To powinność zupełnie odrębna wobec wykazania podstawy prawnej legalności przetwarzania danych osobowych. Administrator musi poinformować o swojej tożsamości, danych kontaktowych, celach przetwarzania oraz podstawach prawnych przetwarzania, o odbiorcach danych (lub ich kategoriach. Informacje powinny zostać udzielone w zwięzłej, przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie. 

Jeśli chodzi o monitoring wizyjny, prawidłową metodą spełnienia tego obowiązku będzie umieszczenie stosownych informacji bezpośrednio w miejscu monitorowanym, np. na tablicy informacyjnej, szyldzie lub w formie klauzuli dostępnej w sekretariacie, recepcji lub w innym miejscu powszechnie dostępnym.

Źródło: na podstawie materiałów UODO.

Jak chronić dane dzieci przed nieuprawnionym przetwarzaniem przez szkołę?Jak chronić dane dzieci przed nieuprawnionym przetwarzaniem przez szkołę? Anna Stępniewska

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami za zakresu bezpieczeństwa, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.

Potrzebujesz wsparcia lub szukasz rozwiązań w zakresie zagadnienia o którym mowa w akrtykule?

Czy ten artykuł był przydatny?

Kliknij aby wrócić do strony głównej
ISO 54001. Co to jest?
ISO

ISO 54001. Co to jest?

Na rynku istnieje wiele różnych norm zarządzania jakością, jakie dokładnie opisuje standard ISO. Jednym z nich jest norma 54001, z którą jednak nie spotykamy się zbyt często. Czym wyróżnia...

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych artykułach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!