Kontrola biletów a ochrona danych osobowych

Dla osób na co dzień przemieszczających się komunikacją miejską kontrola biletów stanowi normalny element rzeczywistości. Jednak od czasu wejścia w życie RODO niektóre stosowane wówczas praktyki mogą budzić uzasadnione wątpliwości. Czy kontrolerzy mają prawo prosić o dokument tożsamości oraz spisywać nasze personalia? I czy robienie tego w miejscu pełnym innych ludzi nie stanowi przejawu pogwałcenia naszego prawa do prywatności?

Kontrola biletów a ochrona danych osobowych

Alicja Skibińska

2 stycznia 2020

Uprawnienia kontrolerów biletów

Na wstępie należy wyjaśnić jedną kwestię: zgodnie z art. 33 ustawy o prawie przewozowym kontrolę biletów mogą przeprowadzać wyłącznie osoby posiadające w widocznym miejscu identyfikator wystawiony przez przewoźnika. Jeśli go nie mają – nie jesteśmy zobowiązani do okazywania biletu i dokumentów na ich prośbę.

Natomiast w przypadku uprawnionej kontroli przeprowadzający ją pracownik ma prawo do weryfikacji naszych dokumentów przewozowych, a także dokumentów uprawniających do zakupu biletów ulgowych (choć należy pamiętać, że nawet wówczas nasze dane osobowe są chronione, zaś kontrola musi przebiegać we w miarę możliwości dyskretny sposób). W sytuacji wystąpienia uzasadnionego podejrzenia, iż dokumenty te są podrobione lub przerobione, kontroler może zatrzymać je za pokwitowaniem oraz przesłać  prokuratorowi lub policji, z powiadomieniem wystawcy dokumentu. Jego uprawnienia obejmują także możliwość pobierania należności za przewóz i opłatę dodatkową lub wystawienia wezwania do zapłaty. Kiedy podróżny odmawia zapłacenia należności, kontroler może zażądać okazania dokumentu tożsamości, natomiast w przypadku niezapłacenia należności oraz nieokazania dokumentu – ująć go i oddać w ręce organów porządkowych (np. policji). Prawo stanowi, że pasażer nieposiadający dokumentu uprawniającego go do przejazdu musi pozostać w miejscu kontroli lub innym, wskazanym przez kontrolera, aż do przybycia funkcjonariusza policji lub innych służb. 

Prawidłowy przebieg kontroli biletów

Zgodnie z RODO kontroler ma obowiązek ochrony naszych danych osobowych. Z tego powodu spisywanie ich musi się odbywać w taki sposób, by osoby niepożądane nie miały szansy zapoznania się z tymi informacjami (np. podczas ich odczytywania na głos lub zapisywania). Pojazdy takie jak autobus, tramwaj czy metro często nie gwarantują wystarczającej prywatności (choć niejednokrotnie można przejść do ich pustej części lub przedziału) – w takiej sytuacji całą procedurę należy przenieść na stację lub przystanek.

Minimalizacja danych – jakie informacje może spisać kontroler?

Jedną z reguł zawartych w RODO jest tzw. zasada minimalizacji danych, zgodnie z którą przetwarzanie danych osobowych powinno mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy konkretnego celu nie da się osiągnąć innymi sposobami. Zbierane informacje muszą być adekwatne, stosowne, a także ograniczone do tego, co niezbędne do celów przetwarzania. Dodatkowo czas ich przechowywania powinien być możliwie jak najkrótszy.

Celem kontroli biletów jest potwierdzenie prawa do przejazdu, a w przypadku braku ważnego biletu — wystawienie wezwania do zapłaty będącego podstawą dochodzenia roszczeń przez przewoźnika. Aby zminimalizować ewentualne wątpliwości Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) umieścił na swojej stronie internetowej informacje, które powinny się znaleźć w tego typu dokumencie. Należą do nich:

  • imię i nazwisko (nazwa) i adres zamieszkania (siedziby) przewoźnika,

  • dane określone przez przewoźnika pozwalające zidentyfikować,

  • imię, nazwisko oraz adres podróżnego,

  • data, relacja przejazdu (numer pociągu, linii lub kursu) oraz miejsce ujawnienia braku dokumentu przewozu lub zatrzymania środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny,

  • tytuł i wysokość roszczenia przewoźnika, z wyszczególnieniem opłaty za przejazd i opłaty dodatkowej,

  • nazwa banku i numer konta, na które należy wpłacić należność,

  • termin uregulowania należności,

  • pouczenie o możliwości złożenia reklamacji, ze wskazaniem adresu jednostki organizacyjnej, w której można ją złożyć, oraz formy złożenia reklamacji,

  • rodzaj, seria i numer dokumentu tożsamości podróżnego,

  • uwagi podróżnego,

  • numer identyfikacyjny sporządzającego.

 

Potrzebujesz wsparcia lub szukasz rozwiązań w zakresie zagadnienia
o którym mowa w akrtykule?

Udostępnij:

Popularne tematy

Blogi tematyczne

Prawo konsumenckie 2021
Blog prawny dla firm
Blog prawa e-commerce
Prawo konsumenckie
RODO Magazyn
Poradnik: wszystko o zgodzie RODO i obowiązkach informacyjnych RODO

Newsletter RODO

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych tematach prawnych. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!