RPO: Cyfryzacja ułatwia kontakt, ale nie powinna prowadzić do wykluczenia

Rzecznik Praw Obywatelskich wspiera inicjatywy cyfryzacji i informatyzacji, które umożliwiają łatwiejszy kontakt obywatela z urzędem. Nie można jednak dopuszczać do sytuacji, w której ktokolwiek w takim procesie czuje się pominięty, wykluczony, a przez to dyskryminowany – pisze zastępca RPO Stanisław Trociuk do prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Gertrudy Uścińskiej.

  • Monika Świetlińska
  • /
  • 4 stycznia 2023

Nowe obowiązki małych firm i samozatrudnionych

Od 1 stycznia właściciele małych firm — zatrudniających do 5 pracowników — i osoby samozatrudnione, które same płacą składki, muszą korzystać z profilu informacyjnego ZUS.

I w związku z tym do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynął wniosek osoby 60+. Wskazała na problem dotyczący właśnie obowiązku składania miesięcznej deklaracji rozliczeniowej wyłącznie elektronicznie.

Ktoś podszywa się pod ZUS. Uwaga na niebezpieczne telefonyKtoś podszywa się pod ZUS. Uwaga na niebezpieczne telefonyMichał Górecki

- W art. 1 pkt 15 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw  dodano w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych art. 47b i art. 47c, zgodnie z którymi płatnik składek zobowiązany jest założyć profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS. Wobec niedopełnienia tego obowiązku przez płatnika profil informacyjny zostanie założony przez ZUS. Płatnik składek zobowiązany jest także do utrzymywania aktywnego profilu informacyjnego w systemie teleinformatycznym ZUS w czasie prowadzenia w ZUS rozliczeń z tytułu składek - wyjaśnił urząd RPO.

PUE ZUS i dyskryminacja?

Kobieta wskazała w skardze, że wciąż jest osobą aktywną zawodowo, a co za tym idzie, składa w ZUS stosowne rozliczenia. Wprowadzenie obowiązku dla wszystkich rozliczających się z ZUS sprawia, że właściciele małych firm (zatrudniających do 5 pracowników), a także osoby samozatrudnione płacące składki za siebie muszą korzystać z profilu PUE ZUS. 

- Wnioskodawczyni wskazała, że czuje się w ten sposób dyskryminowana, gdyż jej wiek oraz brak umiejętności cyfrowych uniemożliwia prawidłowe rozliczenia, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z obsługą przez osobę profesjonalnie zajmującą się takimi rozliczeniami, a w perspektywie wręcz rezygnację z wykonywania pracy. W ocenie Rzecznika przepisy nakładające ten obowiązek winny być skonstruowane w taki sposób, by w sytuacjach takich np. jak opisana, mógł być dopuszczony dotychczasowy sposób rozliczenia z ZUS - zaznaczył RPO.

Małe i średnie firmy pod ostrzałem cyberprzestępców [ZESTAWIENIE]Małe i średnie firmy pod ostrzałem cyberprzestępców [ZESTAWIENIE]Michał Górecki

Wyciekły w Twojej firmie dane osobowe

możemy Ci pomóc w analizie i zgłoszeniu do UODO

Do grupy osób zagrożonych wykluczeniem bądź też wykluczonych zaliczyć można osoby starsze, które w codziennym życiu natrafiają na bariery związane z korzystaniem z nowoczesnych technologii. A instytucje państwa nie powinny być obojętne wobec wykluczenia cyfrowego seniorów. 

Wykluczenie cyfrowe seniorów

- Problem, na jaki zwróciła uwagę obywatelka, wpisuje się w wykluczenie cyfrowe seniorów, a także w  obowiązek państwa zagwarantowania efektywnej legislacji zakazującej dyskryminacji ze względu na wiek. Problem ma jednak szerszy wymiar. By zapobiegać wykluczeniu cyfrowemu seniorów, niezbędna jest edukacja, a tej od lat ciągle brakuje w polskim systemie - zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zastępca RPO poprosił prezes ZUS o stanowisko w tej sprawie. Zwrócił się także o rozważenie działań organizacyjno-technicznych umożliwiających osobom starszym, które chcą rozliczać się z ZUS na dotychczasowych zasadach, realizację ich uprawnień w tej formie, bądź ewentualnie — w przypadku niezbędności inicjatywy legislacyjnej — zasygnalizowanie konieczności jej zainicjowania właściwym organom.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami za zakresu bezpieczeństwa, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.

Potrzebujesz wsparcia lub szukasz rozwiązań w zakresie zagadnienia, o którym mowa w artykule?

Kliknij aby wrócić do strony głównej

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych artykułach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!