Czy korzystanie z Pegasusa przez polskie służby jest zgodne z prawem?

Użycie programów komputerowych pozwalających utrwalać treść rozmów i obraz po przejęciu kontroli nad urządzeniem jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa – tłumacza eksperci z Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  • Mikołaj Frączak
  • /
  • 17 lutego 2022

Na stronie internetowej Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego pojawiła się właśnie ekspertyza pt: Dopuszczalność nabycia i używania w ramach kontroli operacyjnej określonego typu programów komputerowych (casus Pegasusa). Wynika z niej jasno, że programy typu Pegasus można byłoby wykorzystywać, ale wyłącznie pod pewnymi warunkami.

Oto główne wnioski z ekspertyzy:

Użycie wymaga spełnienia warunków

Użycie systemów teleinformatycznych, których integralną częścią są programy komputerowe, pozwalające utrwalać, bez wiedzy i zgody użytkownika, prowadzone rozmowy telefoniczne oraz pobierać wiadomości SMS/MMS oraz wiadomości z komunikatorów używanych przez osobę poddaną kontroli operacyjnej, w tym wiadomości wysyłane i otrzymywane przed datą rozpoczęcia kontroli operacyjnej, jest zgodne z przepisami polskiego prawa, pod warunkiem wykorzystania do tego celu akredytowanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służbę Kontrwywiadu Wojskowego programów komputerowych zapewniających bezpieczeństwo informacji niejawnych, których funkcjonalności nie umożliwiają ingerencji w treść danych zgromadzonych w urządzeniu ani udostępniania tych danych osobom trzecim, nieuprawnionym do dostępu do informacji niejawnych.

Sprzeczność z przepisami polskiego prawa

Użycie programów komputerowych pozwalających utrwalać treść rozmów i obraz w pomieszczeniach, w których znajduje się telefon/tablet/inne urządzenie, po przejęciu kontroli nad urządzeniem i uruchomieniu przez służby mikrofonu lub kamery, jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa, które nie przewidują kompetencji służb do aktywnego wykorzystywania funkcjonalności systemu informatycznego lub urządzenia końcowego w celu agregowania danych nie znajdujących się w systemie informatycznym objętym kontrolą w wyniku aktywności użytkownika tego systemu bądź na skutek jego indywidualnej konfiguracji.

Wyciekły w Twojej firmie dane osobowe

możemy Ci pomóc w analizie i zgłoszeniu do UODO

Jakie możliwości ma oprogramowanie Pegasus?Jakie możliwości ma oprogramowanie Pegasus?Michał Górecki

Trzeba spełnić kolejne warunki

Użycie programów komputerowych pobierających z telefonu/tabletu/innego urządzenia osoby objętej kontrolą operacyjną dane dostępowe (hasła/klucze) pozwalające na logowanie się na serwerach z pocztą elektroniczną, bankowych, portalach społecznościowych jest zgodne z przepisami polskiego prawa, przy czym jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa przeglądanie i pobieranie danych zgromadzonych w tych systemach informatycznych po odrębnym zalogowaniu się do nich przez służby za pomocą pobranych danych dostępowych (haseł/kluczy).

Użycie programów komputerowych pobierających z telefonu/tabletu/innego urządzenia osoby objętej kontrolą operacyjną całą jego zawartość zgromadzoną w urządzeniu w trakcie trwania oraz przed rozpoczęciem kontroli operacyjnej budzi wątpliwości co do zgodności z przepisami polskiego prawa w kontekście spełnienia in concreto konstytucyjnej zasady proporcjonalności, a jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa, gdy wykorzystane są do tego celu nieakredytowane przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służbę Kontrwywiadu Wojskowego programy komputerowe nie zapewniające bezpieczeństwa informacji niejawnych, bądź których funkcjonalności umożliwiają ingerencję w treść danych zgromadzonych w urządzeniu, bądź których użycie wiąże się z udostępnianiem tych danych osobom trzecim nieuprawnionym do dostępu do informacji niejawnych.

Nabycie i użycie programu

Użycie w ramach kontroli operacyjnej programów komputerowych pozwalających na uzyskanie dostępu do całości lub części systemu informatycznego w telefonie/tablecie/innym urządzeniu osoby poddanej kontroli operacyjnej i dokonywanie zmian w ich zawartości (w tym dodawanie, edytowanie lub usuwanie plików) jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa.

Nabycie i używanie programów komputerowych, których wykorzystywanie w ramach kontroli operacyjnej wiąże się z przekazywaniem pozyskiwanych danych do osób trzecich, nieuprawnionych do dostępu do informacji niejawnych, w szczególności administratorów lub służb wywiadowczych obcych państw, jest sprzeczne z przepisami polskiego prawa.

Wniosek o kontrolę i osoby kontrolowane

Wniosek o kontrolę operacyjną kierowany do sądu powinien określać cele, zakres i sposób kontroli, w tym wykorzystywane programy komputerowe wraz ze wskazaniem ich funkcjonalności w kontekście rodzaju, źródeł i liczby pozyskiwanych informacji, a także zakres czasowy gromadzenia danych.

Osoba kontrolowana, w świetle standardu konstytucyjnego, powinna mieć prawo do powiadomienia o zakończonej wobec niej kontroli operacyjnej i złożenia zażalenia do niezależnego organu kontroli na podjęte wobec niej czynności operacyjne.

Autorami ekspertyzy są: dr hab. Agnieszka Barczak-Oplustil, dr hab. Mikołaj Małecki, dr hab. Szymon Tarapata, dr Adam Behan, dr Witold Zontek (Katedra Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Źródło: Krakowski Instytutu Prawa Karnego

Pełna treść ekspertyzy pod tym adresem.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami za zakresu bezpieczeństwa, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.

Potrzebujesz wsparcia lub szukasz rozwiązań w zakresie zagadnienia o którym mowa w akrtykule?

Kliknij aby wrócić do strony głównej

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych artykułach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!